Bor Madeni

YENİ ÇAĞIN İHTİYACI " BOR "

BOR NEDİR ?

Bor, periyodik cetvel de atom numarası 5 ve sembolü B olan bir kimyasal elementtir.
Yarı metal olan bor gerek güneş sistemin de gerekse dünya yüzeyinde miktarı azdır.
Doğada boraks ve kernit şeklinde topraktan çıkartılır.

Doğada elementel bor bulunmaz ancak endüstri de belirli ve zor aşamalardan geçerek elde edilir.
Çeşitli allotroplara sahip olan bor doğada her zaman aynı şekilde bulunmaz.
Kristal bor siyah olarak bulunur ve çok serttir. Amorf bor ise koyu kahverengi bir tozdur.

Yüksek kalitede elementel bor süper iletken olarak kullanılan MgB2 yapımında önemlidir. Dünya da yüksek kalitede elementel bor üreten 4 üretici vardır. Bunlar, ABD de S.B. Boron ve Thronox, Almanya da H.C. Stark ve Türkiye de Pavezyum kimyadır.

Esas kullanım alanları çamaşır tozlarında beyazlatıcı ve ısı yalıtım malzemesi olarak cam elyaflarda bileşen olarak kullanılmasıdır. Cam ve seramiklerin yüksek ısıya dayanması için de kullanılabilirler.
Geleceğin teknolojisi olarak görülen Bor bilim ve teknoloji başta olmak üzere birçok alanda kullanılabilen bor gelişmiş ülkeler için de mücadeleye neden olmakta bunun başlıca sebebi bor üretiminin ve kullanımının petrol ve türevi kimyasallara göre daha ekonomik olmasıdır.

KULLANIM AMAÇLARI VE YERLERİ

Savunma sanayisin de : Boron Carbide bileşeni dayanıklı ve sert kimyası ile zırh ve tank yapımında, ve asker ve polisler için üretilmiş kurşun geçirmez yeleklerde kullanılmaktadır.

Cam sanayisinde: Bor, evlerde kullandığımız pencere camlarında, içtiğimiz şişelerde şişe camı olarak kullanılmaktadır. Özel camların yapımında değişik bileşenleri olan borik asit başta olmak üzere kullanılır. Erimiş camlara katılarak ısıya karşı dayanıklı özel üretim camlar üretilir.

Cam elyafı: Erimiş cama yaklaşık olarak %7'lik borik oksit elde edecek şekilde boraks pentahidrat katılmaktadır. Gerektiği takdir de borik asitte kullanılabilir. Yalıtımın derecesine göre farklı özellikler alabilir. Binalarda yalıtım amacıyla kullanılan hafifliği, ekonomik olması, gerilmeye dayanıklı ve kimyasallara karşı dirençli olması ile plastiklerde kullanılmaktadır. Lastik ve kağıtlarda sertlik ve dayanıklılığından ötürü yer edinmektedir.

Böylece sertleşmiş plastikler başta otomotiv ve uçak sanayisi olmak üzere, çelik ve diğer metaller de
ve spor malzemelerin de kullanılmaktadır. Bor'un otomotiv sektöründe kullanılması hem araçların ağırlığını hafifletme de dolasıyla yakıt tüketiminin azaltılmasında büyük önem arz etmektedir.

Nükleer uygulamalar: Günümüz de büyük önem arz eden nükleer enerjisinin üretimin de atom reaktörleri için borlu çelikler,borkarbür ve titanbor olarak kullanılmaktadır. Reaktörlerin kontrol sistemlerin de ve soğutma havuzlarında kullanılmaktadır

Yakıt: Uçaklarda ve füzelerde yakıt olarak Abd ordusu tarafında kullanılmakta olan Dibor gibi bor hidratlar kullanılmakta.

Tarım: Bitkilerin gelişmesi ve daha kaliteli yetiştirilmesi için yada önlemek amacı ile kullanılabilmektedir

ÜRETİMİ 

Dünyada en zengin bor yatakları Türkiye de bulunmaktadır. Türkiye de ilk yüksek miktarda bor üretimi 1968 de Bandırmada başlamıştır.

• Tweet
• Share
• Share
• Share
• Share

Sign up here with your email